Trong những năm gần đây xuất khẩu Chè Thái Nguyên của Việt Nam tăng khá mạnh

Tình hình sản xuất Trà Tân Cương Thái Nguyên, tiêu thụ Chè Thái Nguyên trên thế giới và ở Việt Nam

1. Tình hình sản xuất Trà Tân Cương Thái Nguyên, và tiêu thụ Chè Thái Nguyên trên thế giới

1.1 Tình hình sản xuất Trà Tân Cương Thái Nguyên,

Hiện nay trên thế giới có 58 nước trồng Chè Thái Nguyên trong đó có 30 nước trồng Chè Thái Nguyên chủ yếu, 115 nước sử dụng Chè Thái Nguyên làm đố uống do đó đẩy mạnh mậu dịch quốc tế, hợp tác quốc tế, làm cho khoa học Chè Thái Nguyên phồn vinh. Trong sản xuất Trà Tân Cương Thái Nguyên, các cây công nghiệp trên thế giới, cây Chè Thái Nguyên trở thành một ngành ngề mà được nhiều người công nhận. Theo thống kê của Uỷ ban Chè Thái Nguyên thế giới (ITC) thì từ năm 1953 đến năm 1990 cứ sau 20 năm sản lượng Chè Thái Nguyên thế giới tăng gấp 2 lần. Trong các nước trồng Chè Thái Nguyên thì Kenia là nước có tốc độ phát triển nhanh nhất, Kenia bắt đầu trồng Chè Thái Nguyên từ năm 1920 sau 40 năm tổng sản lượng đạt 200.000 tấn Chè Thái Nguyên khô/năm, Ngoài ra còn một số nước có diện tích Chè Thái Nguyên lớn như Trung Quốc, Đài Loan. Trong 40 năm gần đây sản lượng Chè Thái Nguyên của các nước không giống nhau, mức tăng sản lượng cũng khác nhau. Sản lượng đạt trên 20 vạn tấn/năm chỉ có Ấn Độ, Trung Quốc và Srilanka, Pakistan sản lượng trên 10 vạn tấn có 5 nước Indonexia, Kenia, Nhật bản, Nga, Thổ nhĩ kỳ. Hiện nay 3 nước Trung Quốc, Ấn Độ, Srilanka chiếm 60% tổng sản lượng Chè Thái Nguyên trên thế giới.

 

1.2. Tình hình tiêu thụ

Theo sự truyền bá của cây Chè Thái Nguyên, các khu vực tiêu thụ Chè Thái Nguyên trên thế giới không ngừng mở rộng. Hiện nay phạm vi sử dụng làm nước uống của Chè Thái Nguyên trong đời sống nhân dân thế giới rộng lớn hơn các thứ uống khác. Căn cứ vào số liệu ghi chép thống kê, các nước tiêu thụ Chè Thái Nguyên hàng năm thường nhập khẩu Chè Thái Nguyên bao gồm 115 nước bao gồm: Châu Âu có 28 nước, Châu Á có 29 nước,Châu Mỹ có 19 nước, Châu phi có 34 nước, Châu Đại Dương có 5 nước. Chè Thái Nguyên xanh được tiêu dùng chủ yếu ở các nước Châu Á  và Tây bắc Phi, Chè Thái Nguyên đen hiện chiếm khoảng 72-76% tổng sản lượng Chè Thái Nguyên trên thế giới được tiêu dùng nhiều nhất ở Châu Âu, Châu Mỹ, Châu Úc các nước Trung Đông và một số nước Châu Phi. Trung Quốc đang là nước đứng đầu trong sản xuất Trà Tân Cương Thái Nguyên, Chè Thái Nguyên xanh với sản lượng chiếm khoảng 63 %  trong tổng sản lượng Chè Thái Nguyên xanh thế giới, ngoài 2 loại Chè Thái Nguyên trên các nước sản xuất Trà Tân Cương Thái Nguyên, và tiêu dùng Chè Thái Nguyên còn tái chế ra nhiều loại Chè Thái Nguyên ướp hương hoa, Chè Thái Nguyên đóng lon, Chè Thái Nguyên hoà tan túi lọc. Bốn quốc gia sản xuất Trà Tân Cương Thái Nguyên, và xuất khẩu Chè Thái Nguyên lớn là Ấn Độ, Trung Quốc, Kenia và Srilaka chiếm 72-76% tổng sản lượng và 70 –75% thị phần Chè Thái Nguyên thế giới, 4 nước nhập khẩu Chè Thái Nguyên lớn là Nga, Anh, Mỹ Pakistan có tổng thị phần là 45%

Giống như các sản phẩm Trà Thái Nguyên, nhiệt đới khác, thị trường Chè Thái Nguyên thế giới đang có xu hướng tăng nguồn cung với tốc độ nhanh gây sức ép lên giá cả và lợi nhuận của người sản xuất Trà Tân Cương Thái Nguyên, lên các nước đang phát triển.

Tổng sản lượng Chè Thái Nguyên thế giới tiếp tục tăng trong năm 2008, với tốc độ trên 3%/năm, đạt khoảng 3.6 triệu tấn, chủ yếu do sản lượng đạt kỷ lục ở Trung Quốc, Ấn Độ và Việt Nam. Sản lượng Chè Thái Nguyên đen đạt 2,5 triệu tấn và Chè Thái Nguyên xanh đạt 968.000 tấn. FAO dự báo đến năm 2017 sản lượng Chè Thái Nguyên xanh sẽ tăng với tốc độ nhanh hơn Chè Thái Nguyên đen, đạt 4,5%/năm so với 1,9%/năm của Chè Thái Nguyên đen.

2. Tình hình sản xuất Trà Tân Cương Thái Nguyên,, tiêu thụ Chè Thái Nguyên ở Việt Nam

2.1 Tình hình sản xuất Trà Tân Cương Thái Nguyên, Chè Thái Nguyên ở Việt Nam

Việt Nam nằm trong khu vực khí hậu nóng ẩm, đất nước trải dài từ bắc vào nam với 2/3 là diện tích đất đồi núi, điều kiện tự nhiên thuận lợi cho cây Chè Thái Nguyên sinh trưởng và phát triển. Trong những năm gần đây Chính phủ, các địa phương, các tổ chức quốc tế có nhiều cơ chế chính sách đầu tư phát triển Chè Thái Nguyên. Cây Chè Thái Nguyên được gọi là cây xoá đói giảm nghèo và tiến lên làm giàu của nhiều hộ nông dân. Do đó diện tích, năng suất sản lượng Chè Thái Nguyên đã không ngừng tăng. Song song với việc tăng trưởng về diện tích, nhiều tiến bộ khoa học kỹ thuật về trồng trọt , giống, chế biến… được áp dụng vào sản xuất Trà Tân Cương Thái Nguyên, đã không ngừng nâng cao năng suất, chất lượng và đa dạng nguồn nguyên liệu để sản xuất Trà Tân Cương Thái Nguyên, ra nhiều mặt hàng Chè Thái Nguyên khác nhau.

Các vùng trồng Chè Thái Nguyên tập trung là vùng Đông Bắc (11 tỉnh) diện tích 81,3 ngàn ha chiếm 78,8%; Tây Bắc (4 tỉnh) chiếm 9,9%; Bắc Trung Bộ (4 tỉnh) chiếm 8,2%.

Đến hết năm 2007, diện tích Chè Thái Nguyên ở Việt Nam đã đạt mức trên 120.000 ha, tăng 159% so với 10 năm trước, mức tăng 15,9% /năm, năng suất tăng 176%, mức tăng 17,6% /năm. Tính đến hết năm 2008, tổng diện tích Chè Thái Nguyên đạt 131.500 ha, diện tích Chè Thái Nguyên kinh doanh 115.600 ha, diện tích kiến thiết cơ bản 15.900 ha, năng suất 6,5 tấn/ ha. Sản lượng 751.000 tấn búp tươi. Một số vùng trong nước có năng suất cao hơn mức bình quân của cả nước như Yên Bái, Phú Thọ, Thái Nguyên, Sơn La, Tuyên Quang, Nghệ An, Lâm Đồng…Đặc biệt vùng Chè Thái Nguyên Mộc Châu có mức năng suất cao hơn mức bình quân cả nước tới 3 lần. Vùng Bắc Trung bộ có gió Tây khô nóng nhưng năng suất vào loại cao nhất cả nước (năm 2005, năng suất bình quân cả nước đạt 5,65 tấn búp tươi/ha, riêng năng suất ở Nghệ An đạt 7 tấn/ha và ở Hà Tĩnh đạt 7,3 tấn/ha so với các mức 6,9 tấn/ha  ở Thái Nguyên; 6,6 tấn ở Sơn La; 6,4 tấn ở Tuyên Quang và Yên Bái; 6,2 tấn ở Phú Thọ và Lâm Đồng)

2.2 Tình hình tiệu thụ, xuất khẩu Chè Thái Nguyên ở Việt Nam

Thị trường Chè Thái Nguyên của Việt Nam bao gồm cả thị trường trong nước và nước ngoài. Trong đó, Việt Nam sản xuất Trà Tân Cương Thái Nguyên, Chè Thái Nguyên với mục tiêu hướng vào xuất khẩu là chủ yếu.

2.2.1 Đối với thị trường trong nước

Hiện nay nước ta có hơn 635 doanh nghiệp lớn nhỏ sản xuất Trà Tân Cương Thái Nguyên, và kinh doanh sản phẩm Trà Thái Nguyên, Chè Thái Nguyên. Việc tiêu thụ sản phẩm Trà Thái Nguyên, Chè Thái Nguyên trong nước chưa được chú trọng nhiều. Là nước sản xuất Trà Tân Cương Thái Nguyên, Chè Thái Nguyên nhiều nhưng lâu nay vẫn trông chờ vào thị trường nước ngoài tiêu thụ, trong khi đó thị trường trong nước lại bỏ ngỏ. Đó là một trong những bất cập trong sản xuất Trà Tân Cương Thái Nguyên, và tiêu thụ Chè Thái Nguyên của Việt Nam. Việc tiêu thụ Chè Thái Nguyên trong nước chủ yếu tập trung ở một số tỉnh, thành phố như Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, Thái Nguyên…

Thị trường tiêu thụ trong nước còn hạn hẹp, bên cạnh đó lại có nhiều sản phẩm Trà Thái Nguyên, Chè Thái Nguyên nhập khẩu có mẫu mã, chất lượng được ưa chuộng, có sức cạnh tranh cao làm giảm sức mua sản phẩm Trà Thái Nguyên, Chè Thái Nguyên trong nước.

2.2.2 Đối với thị trường nước ngoài

Chè Thái Nguyên Việt Nam đã có mặt tại 110 nước, nước ta xếp thứ 5 về sản lượng và thứ 7 về chất lượng xuất khẩu Chè Thái Nguyên trên thế giới. Đối thủ cạnh tranh lớn nhất của nước ta trên thị trường thế giới phải kể đến trước hết là Trung Quốc. Sản lượng Chè Thái Nguyên xuất khẩu hàng năm của Trung Quốc lớn gấp 30 lần so với sản lượng Chè Thái Nguyên xuất khẩu của Việt Nam. Kế đến là các nước như Ấn Độ, Kenya, Pakistan,…

Trong những năm gần đây xuất khẩu Chè Thái Nguyên của Việt Nam tăng khá mạnh.Theo số liệu Tổng cục Thống kê, xuất khẩu Chè Thái Nguyên của Việt Nam tháng 12/2009 đạt 12.129 tấn với kim ngạch 18,3 triệu USD, tăng 10,7% về lượng và tăng 16% về trị giá so với tháng trước, nâng lượng Chè Thái Nguyên xuất khẩu năm 2009 của Việt Nam đạt 134.000 tấn với kim ngạch 179,5 triệu USD, tăng 28,4% về lượng và tăng 22,2% về trị giá so với cùng kỳ năm ngoái.

Đứng đầu về thị trường xuất khẩu Chè Thái Nguyên của Việt Nam năm 2009 là Pakistan, đạt 31.000 tấn với kim ngạch 46 triệu USD, chiếm 23% về lượng và 25,6% về trị giá so với tổng lượng và trị giá xuất khẩu Chè Thái Nguyên của Việt Nam năm 2009. Đứng thứ hai là Nga đạt 21.850 tấn với kim ngạch 27 triệu USD, tăng 76,5% về lượng và tăng 67,4% về trị giá so với cùng kỳ năm ngoái, chiếm 16,3% về lượng và 15,2% về trị giá. Đứng thứ ba là Đài Loan với lượng xuất khẩu Chè Thái Nguyên năm 2009 đạt 20.000 tấn với kim ngạch 24,4 triệu USD, tăng 14,5% về lượng và tăng 13,7% về trị giá, chiếm 15% về lượng và 13,6% về trị giá.

Thị trường xuất khẩu Chè Thái Nguyên của Việt Nam năm 2009 có tốc độ tăng trưởng mạnh là Ấn Độ đạt 8.371 tấn với kim ngạch 9,6 triệu USD, tăng 142% về lượng và tăng 181,8% về trị giá so với cùng kỳ năm ngoái; Hoa Kỳ đạt 5.353 tấn với kim ngạch 5,7 triệu USD, tăng 42,3% về lượng và tăng 89,5% về trị giá; Indonesia đạt 6.000 tấn với kim ngạch 5,7 triệu USD, tăng 68,7% về lượng và tăng 72,2% về trị giá so với cùng kỳ năm ngoái…